Yenidoğan bebek bakımını ne kadar biliyoruz? Bebek bakımı deyip geçmemek lazım. Çünkü yenidoğan bebekler çok hassastır her konuda dikkatli yaklaşmalıyız. Bebeğimizin dünyaya gelmesiyle birlikte anne olarak onu koruma içgüdümüz artar. Bebeğimiz için her şeyin en iyisini yapmak isteriz. Giyiminin de bakımının da en sağlıklısı olsun diye çabalarız. Bu yüzden onun sağlıklı gelişmesi için doğru bakım büyük önem taşır. İşte yenidoğan bebeklerin bakımında dikkat edilmesi gereken temel konular:
1. Beslenme
- Emzirme Pozisyonu: Bebeğin başı yukarıda ve gövdesi anneye dönük olmalıdır. Her emzirmeden sonra bebeğin gazı çıkarılmalıdır. Eğer bebek doğru pozisyonda emzirilmezse gaz sorunları tekrarlanır.
- Emzirme Sıklığı: 1. haftada saatte bir emzirmek gerekiyor özelliklede sarılık riskini en aza indirmek için. Bir haftalık kontrol sonrası kilosu normal ise emzirmeye 2 saatte bir olarak devam etmek gerekiyor. Sonraki aylarda ise günde 8–10 kez emzirmek gerekiyor. Emzirme aralıkları 3 saati geçmemelidir.
-
Anne Sütü: Bebeklerimize ilk 6 ay boyunca yalnızca anne sütü vermeliyiz. Anne sütü, bebeğin bağışıklık sistemini güçlendirir ve bebekte sindirim sorunlarını azaltır. Anne sütü yoksa formül mama tercih edilebilir. Peki nedir bu formül mama:
- Formül mama: Anne sütü alamayan veya anne sütünü yetersiz alan bebekler için özel olarak hazırlanmış anne sütü benzeri bir besindir. Anne sütünün içerdiği besin değerlerini taklit edecek şekilde formüle edilmiştir.
Formül Mama Nedir?
- İnek sütü veya soya bazlı içerikten üretilir.
- Protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineral dengesi anne sütüne benzetilmiştir.
- Steril toz veya sıvı formunda satılır.
- Sadece doktor önerisiyle başlanmalıdır.
Ne Zaman Verilir?
- Anne sütü hiç yoksa veya çok yetersizse.
- Anne ilaç kullanımı nedeniyle, enfeksiyon geçirme nedeniyle ya da tıbbi nedenlerle bebeği emziremiyorsa.
- Bebekteki metabolik hastalıkta anne sütü ile beslenmeye engel bir durum varsa.
- İkiz / üçüz doğumlarda anne sütü her bebeğe yetmiyorsa.
Formül Mama Seçimi
- 0–6 ay için: Başlangıç formülü (1 numara)
- 6–12 ay için: Devam formülü (2 numara)
- 12 ay ve sonrası için: 3 numara veya “devam sütü”
- Her bebeğin ihtiyacı farklı olduğu için hangi mamanın uygun olduğu çocuk doktoru tarafından belirlenmelidir.
Hazırlama Kuralları
- Mama hazırlanırken biberon steril olmalıdır.
- Kaynatılmış ve ılıtılmış su kullanılmalıdır.
- Kutudaki ölçü kaşığına göre oran ayarlanmalıdır.
- Hazırlanan mama 2 saat içinde tüketilmelidir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Anne sütü varsa bebek için ilk tercih her zaman anne sütü olmalıdır.
- Bebek mama kullanıyorsa bebeğin kilosu, dışkısı ve alerji belirtileri takip edilmelidir.
- Bebekte mide bulantısı, döküntü, kabızlık veya aşırı gaz olursa doktorla görüşülmelidir.
️ 2. Uyku Düzeni ve Yatış Pozisyonu
-
Yastık Kullanımı: Yenidoğan bebeklerde 1 yaşına kadar yastık kullanılmamalıdır. Yenidoğan bebeğin başı, vücuduna göre zaten orantısız biçimde büyüktür. Yastık kullanmak bebeğin boyun açısını bozabilir ve omurga gelişimini olumsuz etkileyebilir. Uzun süreli yanlış pozisyon, bebeğin boyun kaslarında gerginlik oluşturur. 1 yaşından önce yastık kullanmak bebeğin başının şeklini bozar.
-
Yatak Düzeni: Şilte pamuklu, sert ve düz olmalıdır. Yoksa bebeği terletir ve rahatsız eder.
-
Yatış Pozisyonu: Bebeğiniz sırtüstü veya hafif yana eğimli yatırılmalıdır. Yenidoğan bebeğin yatağı annenin yanında olmalıdır.
-
Emzik Kullanımı: Emzik kullanımı için doktorunuza danışın. Eğer emzik kullanılacaksa bebeğin emziğe yaklaşık 3–4 haftalıkken başlaması önerilir. Bunun nedeni, bebeğe erken dönemde emzik verilirse emme karışıklığı yaşamasıdır. (bebek memeyi reddedebilir veya bebekte yanlış emme tekniği gelişebilir). Emzik ucu, ortodontik (diş gelişimini destekleyen) olan modeller tercih edilmelidir.
3. Hijyen ve Temizlik
-
Ellerin Yıkanması: Bebeğinizin sağlığı için ona dokunmadan önce ve sonra ellerinizi mutlaka yıkayın. Bebeğe duş aldırmadığınız zamanlarda ellerinin içini ve boyun çevresini temiz nemli bir bezle silin.
-
Banyo: Bebeğinizin göbeği düştükten sonra gün aşırı banyo yaptırabilirsiniz. Bebeğin cildi hassas olduğu için cilt bakımını yaparken parfümsüz ve alkol içermeyen ürünler tercih edin.
-
Alt Değişimi: Alt değiştirme sırasında bebeğin genital bölgesini nazikçe temizleyin ve kurulayın. Ilık su veya ıslak pamuk ile temizlik yapılırsa daha iyi olur. Eğer ıslak mendil kullanılacaksa parfümsüz ve alkolsüz olmalıdır. Kız bebeklerde temizleme yönü, önden arkaya olmalıdır (idrar yolu enfeksiyonu riskini azaltır).
4. Ağız ve Diğer Bakımlar
-
Ağız Bakımı: Sadece mama ile beslenen veya pamukçuk oluşan bebeklerde ağız bakımı yapılmalıdır.
-
Göz Bakımı: Bebeğin gözlerinde çapaklanma olursa kaynamış ve soğutulmuş suyla temizleyin.
-
Tırnak Bakımı: Bebeğinizin tırnakları yumuşak olduğu için nazikçe kesin. Bebeklerde tırnak batmasını önlemek için tırnak kenarları dışarıda kalacak şekilde kesin. Bebeğinizin yüzünü çizmesini önlemek için tırnaklarını düzenli kesmeyi ihmal etmeyin.
5. Gelişim ve Refleksler
-
Refleksler: Yenidoğan bebeklerde bazı doğuştan gelen refleksler vardır. Bu refleksler arasında emmek, emmek için memeyi arama ve kavrama refleksleri bulunur.
-
Gelişim Takibi: Bebeğinizin gelişimini düzenli olarak takip edin. herhangi bir anormallik durumunda doktora danışın. Oluşabilecek bir hastalık için erken teşhis ve erken müdahale son derece önemlidir.
6. Aşılar ve Kontroller
-
Aşı Takvimi: Bebeğinizin aşılarını düzenli olarak yaptırın. Aşılar, bebeğin bağışıklık sistemini güçlendirir.
-
Düzenli Kontroller: Bebeğinizin sağlık durumunu düzenli olarak kontrol ettirin. Yenidoğan bebeklerin kalça çıkışı, göz ve kulak testlerini zamanında yaptırın.
7. Bebek Bakımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Bebeği Nazikçe Taşıma: Yenidoğan bebeklerin kemikleri hassastır bu yüzden incinmeleri çok kolaydır. Bebeğinizi kaldırken veya yatağına koyarken onları nazikçe taşıyın. Kucağınızda taşıyacaksanız eliniz ile beline destek verin. Yenidoğan bebekler henüz çok hareketli olmadıkları için onları yüzüstü yatırmayın.
-
Bebeğin İhtiyaçlarını Anlama: Bebeğinizi gözlemleyin ihtiyaçlarını ve ağlama nedenlerini anlamaya çalışın. Ağlama nedeni açlık, gaz veya uykusuzluk olabilir. Yenidoğan bebekler, ilk birkaç ay çokça gaz sıkışması yaşarlar. Bu gibi durumlarda durmadan ağlamaya başlarlar. En etkili çözüm emzirdikten hemen sonra bebeğe gaz masajı yapmaktır.
-
Bebeğin Sosyal İhtiyaçları: Bebeğinizin fiziksel temasa ve ilgiye ihtiyacı vardır. Onunla konuşun sesinizi duyması onu rahatlatır. Ona şarkılar söyleyin, masallar anlatın ve kitaplar okuyun. Onunla göz teması kurun. Ona bolca sarılın ve onu koklayın çünkü bebekler her zaman çok güzel kokarlar.
Benden Tavsiyeler
- Bebek bakım ürünlerinde parfümlü sabun veya krem kullanmayın bebeğin cildine zarar verir.
- Ben bebeğimin cildine pişik kremi dışında bir bakım kremi kullanmadım buna gerek duymadım. Yara durumunda hametan kremi kullanmak dışında.
- Doğduğundan bu yana bebeğimin bakımı için kullandığım tüm ıslak mendilleri yıkadım çünkü parfümsüzde olsa içinde sabun var. Ve ıslak mendille sildikten sonra bebeğin vücudunda az da olsa kalıyor bu da bebeğin vücudunda pişik yapıyor.
- Bebeğimin kulağını kulak çubuğu ile temizlemem normal pamuk bir bezle temizlerim çünkü kulak çubuğu kiri içeriye doğru geri itiyor.
- Bebeğim doğduğundan beri tek marka bez kullanmaya özen gösteriyorum çünkü bebeğimin bez markası değişince pişik yapıyor.
- Bebeğime ilk birkaç ay da olsa yarım kundak yaptım uyuması için iyi geliyor çünkü bebekler ilk zamanlarda çok çabuk uyanıyorlar.
- Bebeği doğru emzirmek çok önemlidir. Doğru emzirme pozisyonu demek gaz problemini azaltmak demektir çünkü bebekler süt içerken doğru emme pozisyonunda değilse hava yutar buda bebeklerde gaz yapar.
- İlk aylarda oluşan göğüs ucu yaraları için genelde vazelin kullandım bazen de kendi sütümü sürdüm tam iyileştirmiyor ama nemli tutuyor. Kuru kalıp sürekli çatlamasından iyidir.
- Kış aylarında bebeğinizi fazla kalın giydirmek yerine normal giydirin ve bebeğinizin bulunduğu ortamı sıcak tutun üstünü de çok örtmeyin. Bebeğin ateşinin birden çıkmasındansa biraz üşümesinden zarar gelmez.
- Anne sütünün devamlılığı için ve sütün damarlarda kalıp pıhtılaşmaması için bebeğinizi sık sık emzirin. Bu dönemde desteksiz iç çamaşırları kullanmanızı tavsiye ederim.
- Bebek sağlığı için sütün devamlılığı şart bu yüzden de sizin iyi beslenmeniz gerekiyor. Sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterin.
